Elektrociepłownia Siekierki


Elektrociepłownia Siekierki

Jest to największa elektrociepłownia w Polsce i druga pod względem wielkości w Europie, a jej kominy są w czołówce najwyższych obiektów w Warszawie. Powstała tuż po II wojnie światowej i mimo, że jest nieustannie unowocześniana, to nadal te najstarsze urządzenia działają. W XXI wieku zostały uruchomione elektrofiltry, które wyłapują większość zanieczyszczeń, a zebrany pył posłużył do budowy Trasy Siekierkowskiej, uruchomiono akumulator ciepła czy uruchomiono kocioł spalający wyłącznie biomasę.

fabrykafabrykamagazynmagazyntereny kolejowetereny kolejowewysokościowiecwysokościowiec

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić to miejsce w Warszawie:

  • Ulice:   ulica Antoniewska, ulica Augustówka, ulica Kobylańska, ulica Zawodzie, ulica Łucznicza
  • Rok powstania:  1958-1962
  • Obszar MSI:  Augustówka
  • Wysokość:   200 m
  • Funkcja:  przemysłowa
  • Styl:  industralizm
  • Związane osoby:

Opis urbanistyczny:

Elektrociepłownia Siekierki (EC Siekierki, ul. Augustówka #30) to największa polska elektrociepłownia, druga co do wielkości w Europie. Zakład dysponuje mocą cieplną 2081 MW i mocą elektryczną 622 MW [1]. Elektrociepłownia produkuje energię dla 55% budynków w Warszawie [3]. Obecnie funkcjonuje w ramach przedsiębiorstwa PGNiG TERMIKA SA [5].

W EC Siekierki kręcono piąty odcinek serialu Alternatywy 4 pod tytułem „20-sty stopień zasilania” [4]. Jej kominy pojawiają się też w ostatnich ujęciach Misia według Stanisława Barei [22].

Budynek główny ma 400 metrów długości. Po jego wschodniej stronie znajduje się kotłownia, a po zachodniej maszynownia [1] i rozdzielnia. Z tej strony jest też główny wjazd do zakładu. Kotłownię tworzą kotły 1-7 oraz 10-15, kotły 8 i 9 znajdują się na południu kompleksu. Za nimi jest kilkuhektarowy plac z hałdami węgla (plac węglowy nr 1) oraz magazyn gipsu. Silos akumulatora ciepła umieszczono w przy zachodniej granicy. W północnej części zakładu znajduje się stacja uzdatniania wody, pompownia centralna i pompownia drenażowa, Przy granicy działki od zachodu umieszczono zbiorniki z wodorem. Dalej doprowadzone są bocznice kolejowe z wywrotnicami w północnej części, parowozownią w części południowej oraz rozmrażalnią wagonów na wprost nowych kominów. Po wschodniej stronie torów rozciąga się kolejny plac węglowy (nr 2 i 3). Za nim jest oczyszczalnia ścieków [23]. Urządzenia wytwórcze EC Siekierki dzielą się na część starszą (kolektorową) i nowszą (blokową). Część kolektorowa to cztery kotły parowe OP-230 i pięć turbin o mocy 30 i 50 MW. W części blokowej znajdują się trzy bloki ciepłownicze o mocy elektrycznej 105 MW każdy oraz jeden blok kondensacyjny z upustem ciepłowniczym o mocy 125 MW. Dodatkowo przy bardzo niskich temperaturach (zimą) uruchamianych jest sześć kotłów wodnych. Kotły posiadają elektrofiltry, które utrzymują emisję pyłu na poziomie 50% dopuszczalnych polskimi normami i obniżające emisję tlenków azotu [1]. W zakładzie są instalacje mokrego odsiarczania spalin MIOS i odazotowania spalin SCR. Ciężki olej opałowy zastąpiono całkowicie olejem lekkim [5]. Działa też kocioł parowy K1, który w całości jest opalany biomasą [5].

Obieg węgla

Podstawowym paliwem w elektrociepłowni jest węgiel kamienny [11], który do elektrociepłowni dowożony jest koleją ze Śląska przez spółkę DB Schenker Rail Polska. Należąca do Siekierek bocznica ma 28 km długości i łączy się z torami kolei radomskiej w Piasecznie [1]. Biegnie przez Zawady i Kępę Zawadowską wzdłuż ul. Wał Zawadowski, a następnie przekracza granicę Warszawy [4]. Przy temperaturze -10 stopni Celsjusza elektrociepłownia zużywa 10 tys. ton węgla na dobę, co odpowiada czterem składom. Wagony wjeżdżają do wywrotnicy, gdzie wagony są obracane, a węgiel jest przesypywany na taśmociągi, a następnie na ładowarki. Surowiec trafia na hałdy, zwane placami węglowymi (w listopadzie 2009 roku leżało na nich około pół miliona ton węgla). Z hałd węgiel jest przenoszony taśmociągami do budynku elektrociepłowni i wsypywany do zbiorników zwanych bunkrami. Lej jednego bunkra mieści 200 ton paliwa. Zanim węgiel trafi do dwunastu zainstalowanych kotłów (dwa pozostałe są opalane mazutem) przechodzi przez młyn. Każdy z kotłów jest obsługiwany przez cztery młyny, które przy pomocy wielkich stalowych kul mogą zmielić 25 ton węgla na godzinę. Czarny miał mieszany jest z suchym powietrzem i wdmuchiwany do kotłów, gdyż w tej postaci daje więcej energii [1].

Zanieczyszczenia zamieniają się w kotłach w żużel, który pod wpływem ciężaru spada do odżużlacza mokrego, a stamtąd trafia do osadnika na zewnątrz budynku. Popiół i pyły są wychwytywane przez elektrofiltry [1]. Są one magazynowane na składowisku odpadów paleniskowych przy Kępie Zawadowskiej. Wysokość najwyższej hałdy wynosi 113 m n.p.m. [11]. Duże ilości zgromadzonego popiołu znacznie zwiększają promieniowanie (co widać w postaci tzw. gorącej plamy na mapie termicznej Warszawy w tej okolicy), choć emisja jest ledwie wykrywalna przez licznik Geigera [12]. Trasa Siekierkowska powstała częściowo z popiołów wychwyconych przez elektrofiltry Siekierek [7].

Obieg wody

Elektrociepłownia Siekierki czerpie wodę potrzebną do spalania z Wisły. Woda jest następnie filtrowana i demineralizowana (aby zminimalizować korozję rur). Kotły produkują 200-430 ton pary na godzinę (jej temperatura dochodzi do 535 stopni Celsjusza). Para pod ciśnieniem od 100 do 130 atmosfer trafia do turbiny, która obraca wirnik z prędkością 3000 obrotów na minutę. Stan naoliwienia łożysk jest monitorowany w sterowni, jak również dawkowane jest powietrze i monitorowana prędkość podawania węgla. W nastawni cieplnej ulokowanej obok hali z turbinami, pracownicy monitorują zapotrzebowanie na ciepło i kierują ewentualne nadwyżki do akumulatora ciepła. Akumulator to srebrnoszary cylindryczny zbiornik z blachy zaizolowanej wełną mineralną. Ma wysokość 47 metrów i pojemność 30.4 tys. m3. To pierwszy tak duży obiekt w Polsce. Woda zimna (o temperaturze około 40 stopni Celsjusza) znajduje się na dole, a gorąca (o temperaturze nieprzekraczającej 95 stopni Celsjusza) utrzymuje się na górze (woda zimna nie zmiesza się samoczynnie z wodą ciepłą). Jeśli elektrociepłownia potrzebuje ciepłej wody, zasysa ją rurami górnymi, dodając równocześnie taką samą ilość zimnej wody od dołu. Jeśli gorącej wody jest nadmiar, proces odbywa się w drugą stronę. Nastawnia elektryczna znajduje się w budynku przypominającym wieżę kontroli ruchu kolejowego. Tu elektrociepłownia łączy się z systemem energetycznym kraju [1].

Aby utrzymywać stabilność zakładu, spod budynku odsączana jest stale woda podziemna z głębokości ośmiu metrów. Woda obiega elektrociepłownię i poddawana jest jedynie podgrzaniu lub oziębieniu, aby utrzymywała 14 stopni. Odsączona woda odpompowywana jest do Wisły [10].

Obiekty, pomniki, tablice:

Kominy

Elektrownia miała w 2016 roku trzy kominy, dwa nowe i jeden stary. Dotychczas istniejące kominy to: pierwszy z 1961 roku o wysokości 120 m (rozpoczął pracę po podłączeniu pierwszej turbiny, rozebrany w 2009 roku), drugi z 1972 roku o wysokości 200 m (rozebrany w 2011 roku), trzeci z 1977 roku o wysokości 200 m (wykorzystywany jest przez kotły olejowe), czwarty z 2009 roku o wysokości 200 m (to właściwie trzy kominy w jednym, dlatego jest sporo grubszy, na platformie na szczycie można grać w siatkówkę [24]) oraz piąty z 2009 roku o wysokości 170 m. Stare kominy zaprojektowano tak, by pełniły funkcję schronów przeciwatomowych. Ich ściany są zagłębione w ziemi na 4-5 metrów, a ich grubość dochodzi do 2 metrów. W podziemnej części zaplanowano schrony dla pracowników elektrociepłowni. W nowych kominach takich pomieszczeń nie ma [1]. Przy silnych wiatrach czubek najwyższego komina może odchylić się nawet 40 centymetrów od pionu [4]. Są to jedne z najwyższych obiektów w Warszawie (do porównania PKiN ma 237 metrów) [18].

Nowe kominy budowane w latach 2009-2011 powstawały w tempie czterech metrów na dobę, niższy w ciągu 50 dni, a wyższy w ciągu 64 dni. Są to konstrukcje lite, bez spojeń. Mieszanka betonowa była wylewana do pierścieniowatej formy, którą na hydraulicznych podnośnikach unoszono w górę [1].

XVIII wiek i wcześniej:


XVIII wiek i wcześniej

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

XIX wiek:


XIX wiek

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

Okres międzywojenny:

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Mapa WIG

[1931] Mapa WIG (źródło)

II wojna światowa i Powstanie Warszawskie:


II wojna światowa i Powstanie Warszawskie

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

Odbudowa stolicy:

Przed budową elektrociepłowni były tu grunty uprawne wsi Augustówka i Nadwilanówka. Wywłaszczenia pól pod budowę infrastruktury były trudne, a prace prowadzono pod opieką milicji, gdyż mieszkańcy sprzeciwiali się inwestycji [16].

Budowę elektrociepłowni planowano w 1949 roku [15]. Projekt zatwierdzono w 1954 roku, chociaż poszukiwano jeszcze wtedy miejsca [4]. Rozważano trzy lokalizacje: Augustówka, teren przy zbiegu ul. Bartyckiej i ul. Czerniakowskiej oraz teren skrzyżowania ul. Czerniakowskiej i ul. Chełmskiej. Lokalizację na Augustówce zatwierdził w 1956 roku premier Józef Cyrankiewicz. Budowę powierzono Warszawskiemu Przedsiębiorstwu Budowy Elektrowni i Przemysłu Beton-Stal [1]. Prace budowlane zaczęły się w 1958 roku [1][15]. Pierwszy turbozespół kondensacyjny (wytwarzający tylko energię elektryczną) [6] o mocy 50 MW oddano do użytku 4 grudnia 1961 roku (turbina ta pracuje do chwili obecnej [4]). Budowę zakończono w 1962 roku [15] i wtedy elektrociepłownia dysponowała mocą 200 MW [1]. Jako pierwszą część ukończono przed terminem rozdzielnię. Była to pierwsza w Polsce elektrownia wyposażona w urządzania wyłącznie polskiej produkcji. Pierwsze turbiny dostarczył Zamech Elbląg [24].

Do elektrociepłowni poprowadzono jednocześnie bocznicę kolejową. Rozważano połączenie od strony z Góry Kalwarii, ostatecznie zdecydowano się wykorzystać istniejącą bocznicę z Okęcia do papierni w Jeziornej, a następnie wzdłuż wału przeciwpowodziowego Jeziorki. Na wysokości zwałowiska odpadów znajduje się waga wbudowana w tor [15].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Budowa Elektrociepłowni

[1958] Budowa Elektrociepłowni (źródło)

Czasy PRL-u:

Etap II rozbudowy EC Siekierki w latach 1968-1972 obejmował budowę dwóch kotłów wodnych WP-120 nr 1 i 2 (nr stacyjne 5 i 6) wraz z urządzeniami pomocniczymi i obiektami usługowymi. Ich koszt wyniósł 37.3 mln zł [6]. Etap III rozbudowy miał miejsce w 1970 roku, a etap IV w latach 1970-1973. Rozpoczęły wtedy pracę dwa kotły wodne opalane olejem z urządzeniami pomocniczymi i obiektami usługowymi oraz komin nr 3 na potrzeby kotłów olejowych (powstał w okresie 1971-1977). Etap V rozbudowy (1973-1978) obejmował budowę dwóch bloków ciepłowniczych wraz z urządzeniami pomocniczymi oraz budowę dwóch kotłów wodnych opalanych olejem [6]. Łącznie moc całkowita przekroczyła 600 MW [1]. Etap VI rozbudowy (1976-1984) obejmował budowę kotła wodnego z urządzeniami pomocniczymi [6].

24 kwietnia 1976 roku miała miejsce jedna z największych awarii w elektrowni. Pękła turbina generatora IV, oderwane od turbiny łopatki zniszczyły część dachu, a wyciekający z turbiny olej zapalił się [1]. Najbardziej dramatycznym wydarzeniem była jednak noc sylwestrowa 1978 roku, gdy w ostatnich dniach grudnia temperatura spadła gwałtownie z +8 do -15 stopni Celsjusza. Koleją przywieziono wtedy zamarznięty węgiel. Wezwano na pomoc wojsko, które zaczęło wysadzać wagony, jednak te rozpadały się po eksplozji. Kolejka wagonów ciągnęła się aż do Okęcia. Zamrożony w wielkich bryłach węgiel spadał z taśmociągów. Rozbijano go ręcznie przy pomocy kilofów i młotów pneumatycznych. 1 stycznia 1979 roku pracował już tylko jeden kocioł i jedna turbina, moc elektrociepłowni spadła do 14 MW, a w całej Warszawie pękały zamarzające grzejniki [1].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Budowa elektrowni

[1961] Budowa elektrowni (źródło)

Pracownik Elektrociepłowni Siekierki

[1961] Pracownik Elektrociepłowni Siekierki (źródło)

Uruchomienie Elektrociepłowni

[1961] Uruchomienie Elektrociepłowni (źródło)

EC Siekierki

[1962] EC Siekierki (źródło)

Hala maszyn

[1964] Hala maszyn (źródło)

Komin

[1964] Komin (źródło)

Wyładunek węgla

[1964] Wyładunek węgla (źródło)

Nastawnia

[1964] Nastawnia (źródło)

Elektrocieplownia Siekierki

[1965] Elektrocieplownia Siekierki (źródło)

Centrala

[1965] Centrala (źródło)

EC Siekierki

[1965] EC Siekierki (źródło)

Etap II rozbudowy

[1968] Etap II rozbudowy (źródło)

Etap III rozbudowy

[1968] Etap III rozbudowy (źródło)

Elektrocieplownia Siekierki

[1970] Elektrocieplownia Siekierki (źródło)

Elektrociepłownia w tle

[1974] Elektrociepłownia w tle (źródło)

Etap IV rozbudowy

[1974] Etap IV rozbudowy (źródło)

Elektrociepłownia

[1981] Elektrociepłownia (źródło)

Elektrociepłownia Siekierki - hałdy

[1981] Elektrociepłownia Siekierki - hałdy (źródło)

Elektrociepłownia Siekierki - nastawnia

[1981] Elektrociepłownia Siekierki - nastawnia (źródło)

Elektrociepłownia Siekierki - obrotnica

[1981] Elektrociepłownia Siekierki - obrotnica (źródło)

Przemiany 1989-2000:

Dzięki modernizacji procesu oczyszczania gazów odlotowych w latach 1990-2003 ilość pyłu została zmniejszona o 94% [19].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Widok z kopca czerniakowskiego

[1989] Widok z kopca czerniakowskiego (źródło)

Teren elektrociepłowni - wywrotnica

[1989] Teren elektrociepłowni - wywrotnica (źródło)

Teren elektrociepłowni - centrala

[1989] Teren elektrociepłowni - centrala (źródło)

Teren elektrociepłowni - komin

[1989] Teren elektrociepłowni - komin (źródło)

Elektrownia

[1996] Elektrownia (źródło)

XXI wiek:

W 2000 roku EC Siekierki została przejęta przez szwedzki koncern Vattenfall Heat Poland, który kupił 55% akcji Elektrociepłowni Warszawskich [1]. W 2011 roku uzyskał 99% udziałów [21]. Od grudnia 2011 roku właścicielem został PGNiG [1].

W 2002 roku elektrociepłownia została skreślona z listy „80 najbardziej uciążliwych dla środowiska” przedsiębiorstw w kraju oraz z Helsińskiej "czarnej listy” zakładów oddziałujących na wody regionu nadbałtyckiego [19].

W latach 2008-2009 zbudowano akumulator ciepła. W 2009 roku zakończono rozbiórkę komina nr 1 i wybudowano dwa nowe kominy. W 2011 roku wyburzono komin nr 2 [1].

2 czerwca 2010 roku wybuchł pożar w turbinie nr 6 [1]. Płonął zbiornik z olejem przy jednej z turbin. Ogień objął dwie kondygnacje [2]. Lekkich poparzeń doznali strażak oraz pracownik; drugi strażak uległ podtruciu [1].

W 2015 roku po raz pierwszy uzyskano energię z kotła K1 spalającego wyłącznie biomasę. Kocioł pracował ze średnią wydajnością 170 t/h połączony z kolektorem parowym przez około dwie godziny, dzięki czemu wytworzono około 80 MWh energii. W planach ma spalać 300 tys. ton biomasy rocznie [8]. Przebudowa kotła pyłowego OP-230 [13] na K1 celem dostosowania go do spalania biomasy została dofinansowana z Funduszu Norweskiego [8]. Zainstalowano urządzenia technologiczne służące do rozładunku, separacji i transportu biomasy [13].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Elektrociepłownia

[2004] Elektrociepłownia (źródło)

Lokomotywa

[2006] Lokomotywa (źródło)

EC Siekierki

[2008] EC Siekierki (źródło)

EC Siekierki

[2008] EC Siekierki (źródło)

Nastawnia starego typu

[2009] Nastawnia starego typu (źródło)

Transformatornia

[2009] Transformatornia (źródło)

Wywrotnica

[2009] Wywrotnica (źródło)

Oczyszczalnia

[2009] Oczyszczalnia (źródło)

Główna brama wjazdowa i akumulator ciepła

[2010] Główna brama wjazdowa i akumulator ciepła (źródło)

Tyły elektrociepłowni

[2010] Tyły elektrociepłowni (źródło)

Widok od Jeziorka Czerniakowskiego

[2010] Widok od Jeziorka Czerniakowskiego (źródło)

Plan elektrociepłowni

[2010] Plan elektrociepłowni (źródło)

Wywrotnica

[2010] Wywrotnica (źródło)

Wnętrze

[2010] Wnętrze (źródło)

Dyspozytornia

[2010] Dyspozytornia (źródło)

Bocznice

[2010] Bocznice (źródło)

Pożar elektrociepłowni

[2010] Pożar elektrociepłowni (źródło)

Rozbiórka komina

[2011] Rozbiórka komina (źródło)

Teren elektrociepłowni

[2011] Teren elektrociepłowni (źródło)

Kompleks elektrociepłowni

[2012] Kompleks elektrociepłowni (źródło)

EC Siekierki

[2013] EC Siekierki (źródło)

Widok od północy

[2014] Widok od północy (źródło)

Budynki elektrociepłowni

[2014] Budynki elektrociepłowni (źródło)

Turbozespół

[2014] Turbozespół (źródło)

Panorama

[2014] Panorama (źródło)

Panorama

[2014] Panorama (źródło)

Kominy elektrowni

[2014] Kominy elektrowni (źródło)

Zwałowarka w elektrociepłowni

[2014] Zwałowarka w elektrociepłowni (źródło)

Rekultywacja hałdy

[2015] Rekultywacja hałdy (źródło)

Elektrociepłownia

[2015] Elektrociepłownia (źródło)

Mapa promieniowania gamma

[2015] Mapa promieniowania gamma (źródło)

Potrójny komin

[2015] Potrójny komin (źródło)

Brama

[2016] Brama (źródło)

Budowa kotła biomasowego

[2016] Budowa kotła biomasowego (źródło)

Budowa kotła biomasowego

[2016] Budowa kotła biomasowego (źródło)

Budowa kotła biomasowego

[2016] Budowa kotła biomasowego (źródło)

Waga samochodowa

[2016] Waga samochodowa (źródło)

Pas transmisyjny biomasy

[2016] Pas transmisyjny biomasy (źródło)

Wnętrze

[2017] Wnętrze (źródło)

Maszyny elektrociepłowni

[2017] Maszyny elektrociepłowni (źródło)

Montaż klatki schodowej oraz konstrukcji dachu na budowie Kompletnej Instalacji Separacji Popiołów

[2017] Montaż klatki schodowej oraz konstrukcji dachu na budowie Kompletnej Instalacji Separacji Popiołów (źródło)

Zaktualizowano: 08 - 2017