Las Białołęka Dworska


Las Białołęka Dworska

Jest to czwarty pod względem wielkości kompleks leśny na terenie Warszawy, na terenie którego znajdują się najwyższe warszawskie wydmy, porośnięte charakterystycznymi murawami. Oprócz walk w II wojnie światowej nie odnotowano na tym terenie znaczących wydarzeń ani nie znajdują się tutaj charakterystyczne budowle. Jest natomiast sporo szlaków do uprawiania różnego rodzaju sportów.

budowla obronnabudowla obronnadostępne całodobowodostępne całodobowolaslaswzniesieniewzniesieniełąkałąkaścieżka biegowaścieżka biegowa

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić to miejsce w Warszawie:

  • Ulice:   ulica Chlubna, ulica Insurekcji, ulica Lidzbarska, ulica Ornecka, ulica Wałuszewska
  • Rok powstania:  0-0
  • Obszar MSI:  Białołęka Dworska
  • Wysokość:   0 m
  • Funkcja:  rekreacyjna
  • Styl: 
  • Związane osoby:

Opis urbanistyczny:

Lasy Białołęki Dworskiej, w tym Las Choszczówka, zajmują ok. 230-250 ha [1], przez co są czwartym pod względem wielkości terenem leśnym na terenie Warszawy [2]. Na północy łączą się z Lasami Legionowskimi [3], a od zachodu z Lasem Choszczówka. Podlegają pod Nadleśnictwo Jabłonna [1]. Są to zarówno lasy prywatne jak i miejskie [3]. Ponieważ lasy ciągną się również poza granicami Warszawy, na jej obszarze zajmują dwa niepołączone fragmenty: na północ od oczyszczalni Czajka i na wschód od zabudowań Choszczówki.

Najbardziej charakterystyczne są tu zalesione wydmy śródlądowe, najwyższe w Warszawie (102 m n.p.m., 22 metry wysokości względnej [5]) oraz mozaika krajobrazów leśnych. Malowniczość związana jest głównie z urozmaiconym ukształtowaniem terenu [3], przez co tereny znakomicie nadają się do uprawiania sportów: joggingu, biegów przełajowych, jazdy na rowerze, nordic walkingu, jazdy konnej, a zimą biegów narciarskich [4].

Na uwagę zasługują ślady po ostatniej wojnie (okopy i stanowiska czołgowe) [5]. Dla okolicznych mieszkańców jest to las spacerowy [2]. Z kolei grzybiarze znajdują tu borowiki, maślaki, podgrzybki [1] i koźlarze [2].

Przyroda

Las tworzą głównie drzewostany sosnowe, brzozowo-sosnowe, oraz dębowe, rosnące na siedlisku boru mieszanego świeżego [3] o korzystnych warunkach fito- i areosanitarnych [5]. Drzewostan jest w wieku 30-50 lat [1]. W zachodniej części dominują lite drzewostany sosnowe [3] na wydmach. Dalej spotyka się spotka się dęby, lipy i brzozy. Występują one w środkowej [2], najbardziej zróżnicowanej [3] i najrzadziej uczęszczanej części lasu. W północnej części, gdzie są najwyższe fragmenty wydm porośniętych niewysokimi sosnami [3], znajdują się murawy napiaskowe z kępkową trawą szczotlichą siwą oraz kolorową macierzanką piaskową [2]. Zachodnią część tworzą drzewostany dębowe z domieszką grochodrzewu i lipy, porastające strome brzegi wydm [3].

Do najważniejszych przedstawicieli ssaków należą lisy, dziki, sarny oraz dawniej liczne zające. Wśród ptaków spotkać można będącego pod ochroną dzięcioła czarnego. Często spotykane są wilgi, drozdy oraz sójki, rzadziej jastrzębie, kruki [1] czy krogulce [2]. Z gadów występuje padalec, są też jaszczurki zwinki (spotykane w okolicy muraw napiaskowych [2]) [1].

Okres międzywojenny:

Przed II wojną światową na terenie lasów Białołęki Dworskiej popularne było narciarstwo. Ze szlaków narciarskich korzystali przyjezdni z Warszawy i okolic. Wytyczone szlaki prowadziły przez okoliczne wzniesienia. Od wiosny do jesieni w pogodne soboty zjeżdżały do lasów Białołęki Dworskiej drużyny harcerskie organizujące tu wycieczki i biwaki [1].

II wojna światowa i Powstanie Warszawskie:

We wrześniu 1939 roku przez Białołękę Dworską wracali żołnierze z rozbitych dywizji polskich. W południe 15 września 1939 roku pojawiły się tu pierwsze patrole niemieckie, a po południu oddziały niemieckie zajmowały już cały teren Białołęki [4].

Podczas okupacji wycinano las w pobliżu zabudowań na opał. Ponieważ we wsiach było niewielu Niemców, w pierwsze okupacyjne zimy można było nadal jeździć na nartach [7].

Jesienią 1944 roku Niemcy ustawili tu doborowe dywizje SS-Galizien i SS-Herman Göring. Nacierające od wschodu wojska sowieckie podjęły we wrześniu próbę wyrzucenia Niemców z prawego brzegu Wisły. Walki były długie i zacięte (przykładowo 10 października ogień prowadziło kilka tysięcy dział), a linia frontu przebiegała wówczas na lesistych wzgórzach, przechodzących parokrotnie z rąk do rąk [4].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Walki na kierunku Jabłonny

[1944] Walki na kierunku Jabłonny (źródło)

Walki na kierunku Jabłonny

[1944] Walki na kierunku Jabłonny (źródło)

Walki na kierunku Jabłonny

[1944] Walki na kierunku Jabłonny (źródło)

Walki na kierunku Jabłonny

[1944] Walki na kierunku Jabłonny (źródło)

Odbudowa stolicy:

Po wojnie w lasach Białołęki Dworskiej pozostało wiele sprzętu wojskowego, a także wraki pojazdów opancerzonych i czołgów [1]. Ślady działań wojennych są widoczne też w postaci licznych rowów łącznikowych, stanowisk dział przeciwlotniczych, schronów-obwałowań dla samochodów i czołgów [4].

W 1951 roku Białołęka Dworska została włączona w granice administracyjne Warszawy [4].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Teren Białołęki Dworskiej

[1958] Teren Białołęki Dworskiej (źródło)

XXI wiek:

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Wydma śródlądowa

[2014] Wydma śródlądowa (źródło)

Las

[2014] Las (źródło)

Las

[2014] Las (źródło)

Las

[2014] Las (źródło)

Las

[2014] Las (źródło)

Las

[2014] Las (źródło)

Zróżnicowanie przyrodnicze

[2016] Zróżnicowanie przyrodnicze (źródło)

Ślady umocnień ziemnych

[2018] Ślady umocnień ziemnych (źródło)

Ślady umocnień ziemnych

[2018] Ślady umocnień ziemnych (źródło)

Ślady umocnień ziemnych

[2018] Ślady umocnień ziemnych (źródło)

Zaktualizowano: 05 - 2018