Park Forty Korotyńskiego - Rakowiec - Warszawa - warto zobaczyć w iwaw
Park Forty Korotyńskiego


Park Forty Korotyńskiego

Ten jedyny w pełni otwarty dla mieszkańców dawny fort pośredni nosi dość zabawną nazwę Szcza-M. Od lat 70-tych XX wieku mieści się tu park miejski z placami zabaw, boiskiem i siłowniami plenerowymi, natomiast zarys fortu jest widoczny jedynie z lotu ptaka, bo z ulicy są to po prostu porośnięte trawą górki.

boiskoboiskobudowla obronnabudowla obronnadostępne całodobowodostępne całodobowoparkparkplac zabawplac zabawsiłownia plenerowasiłownia plenerowawzniesieniewzniesienieścieżka rowerowaścieżka rowerowa

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić to miejsce w Warszawie:

  • Ulice:   ulica Karola Bohdanowicza, ulica Wacława Sierpińskiego, ulica Władysława Korotyńskiego
  • Rok powstania:  1889-1892
  • Obszar MSI:  Rakowiec
  • Wysokość:   5 m
  • Funkcja:  rekreacyjna
  • Styl:  angielski (krajobrazowy)
  • Związane osoby:

Opis urbanistyczny:

Fort Szcza-M

Fort Szcza-M to jeden z sześciu punktów oporu (standardowych fortów pośrednich [3]), jakimi uzupełniono pomiędzy istniejącymi fortami pierścień Twierdzy Warszawa i jedyny, który przetrwał do dnia dzisiejszego (pozostałe to XIA, XIIA, XIVA, M-Cze oraz W-Szcza) [1]. Zadaniem fortu było wzmocnienie obrony osi szosy Krakowskiej [2]. Obecnie to jeden z najstarszych obiektów na terenie Rakowca [8]. Z poziomu ulicy ciężko jednak dostrzec, że wzniesienia to pozostałości forteczne, a ul. Korotyńskiego załamuje się zgodnie z układem dawnej szyi fortecznej [3].

Zgodnie z obowiązującym w carskiej Rosji nazewnictwem fort, jako dzieło pośrednie pomiędzy fortami Szczęśliwice (Szcza-nsliwice) i (M-okotów) nazwano niezbyt fortunnie brzmiącym dzisiaj w języku polskim akronimem: Szcza-M. W okresie I wojny światowej na niemieckich dokumentach kartograficznych obiekt ten oznaczano jako Fort Tscha-M, co wynikało z dosłownego tłumaczenia nazwy rosyjskiej. Ponieważ fort znajduje się na gruntach dawnej wsi Rakowiec, w użyciu jest również nazwa Fort Rakowiec [3].

Fort jest konstrukcją ziemną z dwoma betonowymi schronami amunicyjnymi umieszczonymi wewnątrz wałów w miejscu styków czół z barkami. Wały otoczone są rowem fortecznym (fosą), który na Rakowcu był wypełniony wodą. Obecnie, na skutek obniżenia poziomu wód gruntowych z powodu budowy nieodległego wykopu kolejowego, fosa jest sucha. Układ fortu był dość nietypowy, gdyż zakładał cofnięty styk czół względem styków czół z barkami. Stanowiło to o dodatkowym walorze obronnym fortu, gdyż w przypadku sforsowania fosy umożliwiało prowadzenie ostrzału zagrożonego odcinka z korony wałów [3]. Powierzchnia otoczona rowami wynosiła ok. 1.1 ha, długość wzdłuż frontu twierdzy około 250 m, a szerokość około 100 m [2].

Park Forty Korotyńskiego

Jest to też jedyny dość dobrze zachowany fort, który jest powszechnie dostępny, gdyż jest częścią parku miejskiego Park Forty Korotyńskiego [3], zwany też Górki [6] oraz Parkiem Reduta [7]. Zachowały się również odcinki wałów, łączące fort z sąsiednimi fortami [1]. Park ma powierzchnię 4.84 ha [11] i powstał według koncepcji z lat 70-tych XX wieku. W drzewostanie dominują klony, jarzębiny, głogi, jesiony, topole. Jest tu podstawowe wyposażenie parkowe, tj. ławki i kosze parkowe [11]. Długi nasyp przypominający kształtem literę "M" ma na szczycie ścieżkę spacerową. We wnętrzu stoku, od strony dawnego dziedzińca, widać pozostałości dwóch betonowych schronów [4]. Na terenie parku, we wschodniej części, znajdują się place zabaw (powstały między 1990 i 2001 rokiem, w 2011 roku zostały rozbudowane), boisko do koszykówki (powstało na asfaltowym placu między 2016 i 2017 rokiem) oraz dwie siłownie plenerowe (wschodnia powstała między 2013 i 2014 rokiem, a zachodnia między 2014 i 2015 rokiem).

Plac zabaw dla starszaków ma po jednej stronie dwie zjeżdżalnie, małą i dużą, do których prowadzą schodki. Są domki, statek ze sterami, urządzenie z literami i labirynt do układania. Pośrodku znajduje się duża siatka wspinaczkowa, a po drugiej stronie bardzo wysokie urządzenie z trzecią dużą zjeżdżalnią, rurą strażacką, drabinką, również z siatką wspinaczkową. Jest też tablica do malowania kredą, ścianka wspinaczkowa, a w domku kierownica i duża lornetka. W bocznej części jest karuzela z krzesełkami i pedałami oraz huśtawka w kształcie dużego koła. Plac zabaw dla młodszych dzieci dysponuje piaskownicą, bujakami jedno- i dwuosobowym, urządzeniem z dwoma domkami i małym mostkiem. Nawierzchnia placów jest przyjazna dla dzieci [12].

Zachodnia siłownia plenerowa jest typu Street Workout. Drążki umieszczono na różnej wysokości, są drabinki poziome i pionowe, poręcze równoległe, kółka gimnastyczne, drążek pionowy oraz ławeczka do brzuszków [13].

Obiekty, pomniki, tablice:


Obiekty, pomniki, tablice

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

XVIII wiek i wcześniej:


XVIII wiek i wcześniej

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

XIX wiek:

W miejscu, gdzie powstał fort, już w czasach powstania listopadowego wznoszono szańce obronne, gdyż na przedpolu fortu znajduje się podmokła dolinka Potoku Służewieckiego, która stanowiła wówczas istotną przeszkodę terenową [2].

Fort powstał w latach 90-tych XIX wieku [1]. Przyjęto, że między 1889 i 1892 rokiem [1], można się spotkać również z opiniami, że prace rozpoczęto w 1886 roku i zakończono w 1890 roku [3].

Po likwidacji twierdzy w 1909 roku fort został przeznaczony do kasacji, ale rozkazu nie wykonano [1]. Z powodu opieszałości i braku środków finansowych wysadzano głównie forty w których były kaponiery oraz podziemne poterny, natomiast forty z koszarami i magazynami fortecznymi pozostawiano nienaruszone. Opuszczone obiekty niszczały bez konserwacji i opieki [3].

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Fort

[1900] Fort (źródło)

Okres międzywojenny:


Okres międzywojenny

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Forty

[1930] Forty (źródło)

Zarys fortu

[1935] Zarys fortu (źródło)

II wojna światowa i Powstanie Warszawskie:


II wojna światowa i Powstanie Warszawskie

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Fort Rakowiec

[1939] Fort Rakowiec (źródło)

Fort Rakowiec

[1944] Fort Rakowiec (źródło)

Odbudowa stolicy:


Odbudowa stolicy

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Zarys fortu

[1945] Zarys fortu (źródło)

Czasy PRL-u:

Likwidacja dużych fragmentów fos i wałów nastąpiła podczas budowy ulicy Korotyńskiego, a deformacje ocalałych nasypów zaszły podczas urządzania terenów parkowych [10] w latach 70-tych XX wieku. Poziom dziedzińca został wówczas podniesiony o ponad metr, co spowodowało zasypanie schronów [9]. Na nasypach zasiały się samosiejki, zacierające kształt zachowanych elementów fortu [10].

Przemiany 1989-2000:


Przemiany 1989-2000

Niestety nie wiemy nic o tym miejscu w wybranym temacie.

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Teren parku

[1990] Teren parku (źródło)

XXI wiek:

W 2010 roku planowano rewitalizację fortu, w tym odtworzenie historycznych nasypów, wytyczenie wzdłuż korony wału szpaleru kasztanowców, a wzdłuż dawnej fosy pasów nasadzeń imitujących wodę. Planowana była historyczna ścieżka edukacyjna, ścieżka joggingowa, boiska, stoły do ping-ponga i szachów, siłownia na świeżym powietrzu oraz przy wejściach do parku cztery psie toalety. Zasadzone rośliny miały układać się w nazwę parku [5]. Boisko oraz fort miały zostać częściowo oświetlone, a obok zaplanowano drewnianą wiatę z siedziskami do pozostawienia rzeczy. Do projektu elementów małej architektury wybrano drewno, szkło hartowane i stal. Ścieżki piesze miały mieć nawierzchnię żwirową lub z kostki, z wyjątkiem asfaltowej czerwonej ścieżki dla rowerzystów wzdłuż ul. Korotyńskiego [10]. Projekt zrealizowano jedynie częściowo.

Baza stron www, gdzie można znaleźć grafiki:

Teren parku

[2012] Teren parku (źródło)

Teren parku

[2012] Teren parku (źródło)

Teren parku

[2012] Teren parku (źródło)

Teren parku

[2012] Teren parku (źródło)

Zagospodarowanie

[2013] Zagospodarowanie (źródło)

Teren parku

[2014] Teren parku (źródło)

Plac zabaw

[2014] Plac zabaw (źródło)

Fort

[2016] Fort (źródło)

Teren parku

[2018] Teren parku (źródło)

Teren parku

[2018] Teren parku (źródło)

Park Forty Korotyńskiego

[2018] Park Forty Korotyńskiego (źródło)

Park Forty Korotyńskiego

[2018] Park Forty Korotyńskiego (źródło)

Park Forty Korotyńskiego

[2018] Park Forty Korotyńskiego (źródło)

Park Forty Korotyńskiego

[2018] Park Forty Korotyńskiego (źródło)

Zaktualizowano: 11 - 2019